RM10.5 Bilion Dah Dibelanjakan, Tapi Baru 4 Daripada 35 Pakej Pan Borneo Sabah Siap!

Jawatankuasa Kira-Kira Wang Negara (PAC) akan menyiasat Projek Lebuhraya Pan Borneo Sabah Fasa 1 selepas RM10.547 bilion dibelanjakan sehingga 31 Mac 2026, namun hanya empat daripada 35 pakej kerja disiapkan sepenuhnya. Projek sepanjang 706 kilometer itu sepatutnya siap pada 2021, tetapi tarikh penyiapannya kini dilanjutkan hingga 2030. PAC turut mempersoalkan keberkesanan pemantauan dan pengurusan kewangan projek berkenaan.

RM10.5 Bilion Sudah Dibelanjakan, Tapi Baru Empat Pakej Siap

Bayangkan projek lebuh raya yang sepatutnya siap lima tahun lalu, tetapi sehingga kini masih banyak kerja pembinaan belum selesai walaupun berbilion ringgit sudah dibelanjakan. Itulah antara persoalan besar yang sedang dihadapi Projek Lebuhraya Pan Borneo Sabah Fasa 1 apabila Jawatankuasa Kira-Kira Wang Negara (PAC) mengumumkan siasatan terhadap pelaksanaannya. Menurut Pengerusi PAC, Datuk Mas Ermieyati Samsudin, sebanyak RM10.547 bilion atau 94.6 peratus daripada peruntukan RM11.153 bilion telah dibelanjakan antara 2016 hingga 31 Mac 2026. Bagaimanapun, daripada keseluruhan 35 pakej kerja melibatkan pembinaan lebuh raya sepanjang 706 kilometer, hanya empat pakej atau 11.4 peratus berjaya disiapkan sepenuhnya. Baki 31 pakej bernilai RM16.319 bilion masih dalam pelaksanaan, termasuk sembilan pakej yang dikategorikan sebagai projek sakit dan 13 lagi mengalami kelewatan berbanding jadual. Situasi ini menimbulkan persoalan mengenai keberkesanan pemantauan projek, khususnya apabila jumlah perbelanjaan yang besar belum diterjemahkan kepada penyiapan keseluruhan projek seperti dirancang.

Sepatutnya Siap Tahun 2021, Kini Dilanjutkan Hingga 2030

Apa yang lebih membimbangkan, projek berkenaan pada asalnya dijadualkan siap sepenuhnya menjelang penghujung 2021 selepas tempoh pelaksanaan selama 69 bulan. Namun, kelemahan perancangan yang dibangkitkan dalam Laporan Ketua Audit Negara (LKAN) Siri 2/2026 menyaksikan tarikh penyiapannya dilanjutkan sehingga 2030. Ini bermakna sasaran penyiapan keseluruhan projek berubah hampir sembilan tahun daripada jadual asal. Dalam masa sama, kos kontrak keseluruhan turut meningkat daripada RM17.910 bilion kepada RM18.394 bilion, iaitu pertambahan sebanyak RM484 juta. Antara perkara yang turut dibangkitkan ialah 57 Arahan Perubahan Kerja atau Variation Orders bernilai RM513.99 juta yang diluluskan melebihi had kuasa tanpa kelulusan pihak berkuasa berkaitan. Selain itu, bayaran interim berjumlah RM163.64 juta dilaporkan dibuat kepada kontraktor dan perunding tanpa perjanjian kontrak rasmi. Penemuan audit tersebut menjadi antara asas penting untuk PAC meneliti bagaimana projek berskala besar ini diuruskan dan mengapa kelewatan masih berlaku walaupun pelbagai mekanisme pemantauan telah diwujudkan.

PAC Bakal Panggil Kementerian Dan Agensi Berkaitan Beri Penjelasan

Susulan penemuan tersebut, PAC akan memanggil wakil Kementerian Kerja Raya (KKR), Jabatan Kerja Raya (JKR), JKR Sabah serta agensi berkaitan untuk memberikan keterangan dalam prosiding siasatan. Menurut Mas Ermieyati, jawatankuasa itu mahu meneliti pengurusan kewangan, tatakelola dan pelaksanaan fizikal projek, termasuk bagaimana pembayaran boleh diluluskan ketika kemajuan kerja masih jauh daripada sasaran. PAC juga tidak menolak kemungkinan merujuk hasil siasatan kepada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) atau Polis Diraja Malaysia (PDRM) sekiranya terdapat petunjuk salah laku, rasuah atau penyalahgunaan kuasa. Bagaimanapun, pengumuman siasatan ini tidak bermaksud sebarang penyelewengan atau kesalahan jenayah sudah terbukti berlaku. Siasatan tersebut bertujuan mendapatkan penjelasan daripada pihak bertanggungjawab dan memastikan penggunaan dana awam dapat dipertanggungjawabkan. Bagi rakyat Sabah, kelewatan projek ini turut bermakna manfaat daripada jaringan jalan raya yang lebih baik untuk perjalanan harian, perhubungan antara kawasan dan aktiviti ekonomi masih belum dapat dinikmati sepenuhnya seperti yang dirancang.

SOALAN LAZIM

1. Berapa banyak wang sudah dibelanjakan untuk Projek Pan Borneo Sabah Fasa 1?

Sebanyak RM10.547 bilion telah dibelanjakan sehingga 31 Mac 2026, bersamaan 94.6 peratus daripada peruntukan RM11.153 bilion yang disalurkan.

2. Berapa banyak pakej kerja Pan Borneo Sabah yang sudah siap?

Hanya empat daripada keseluruhan 35 pakej kerja disiapkan sepenuhnya, manakala 31 pakej lagi masih dalam pelaksanaan.

3. Bila Projek Pan Borneo Sabah Fasa 1 dijangka siap?

Projek itu pada asalnya dijadualkan siap pada penghujung 2021, tetapi sasaran penyiapan keseluruhan kini dilanjutkan sehingga 2030.

Baca juga : ‘Sebab You Pun Mat Salleh’ – Netizen ‘Sekolahkan’ Rhys William, Isu Warga Asing Di Malaysia Jadi Panas!”

Baca juga : “Bersyukur betul tinggal dekat Malaysia” – Netizen Puji LRT Selepas Melihat Stesen Metro Ini di Amerika Syarikat

PERHATIAN:  Pihak Osedapdotcom tidak akan bertanggungjawab ke atas sebarang komen yang ditulis oleh para pembaca. Pastikan anda berfikir secara matang sebelum meninggalkan sebarang komen di sini. Pihak osedapdotcom juga tidak berupaya untuk memantau semua komen yang dipaparkan. Segala komen adalah tanggungjawab anda sendiri.

SUMBER

Primary report: Berita Harian, dengan pengesahan silang daripada Bernama dan laporan berkaitan.

Event: PAC mengumumkan siasatan terhadap pengurusan kewangan, tatakelola dan kelewatan pelaksanaan Projek Lebuhraya Pan Borneo Sabah Fasa 1.

Location: Sabah, Malaysia. Pengumuman siasatan dibuat di Parlimen, Kuala Lumpur.

Source material: Kenyataan Pengerusi PAC, Datuk Mas Ermieyati Samsudin, pada 19 Oktober 2026; Laporan Ketua Audit Negara Siri 2/2026; serta laporan media berkaitan.

Status: PAC mengumumkan siasatan terhadap projek berkenaan susulan penemuan audit. Sebarang kemungkinan salah laku atau penyelewengan masih memerlukan penelitian lanjut dan belum boleh dianggap terbukti.

Video :

–Ahmad Tarziman – 

Seorang penulis independen yang gemar melihat sesuatu dari sudut yang dekat dengan kehidupan seharian. Beliau percaya setiap cerita ada sisi yang menarik untuk dikongsikan, asalkan disampaikan dengan jelas, santai dan mudah difahami.